De voedselstrategie

Missie

Kortrijk streeft ernaar op termijn in haar eigen voedselbehoefte te voorzien, zowel in kwantiteit als in kwaliteit. Bij elk aspect van voedsel (gezondheid, teelt en logistiek) ligt de nadruk op duurzaamheid. Het reguleren van de voedselproductie en het weren van voedselverspilling en verpakkingsafval gaan hand en hand.

Inleiding

Het huidige voedselsysteem veroorzaakt heel wat problemen in de maatschappij. Voedselverspilling, oneerlijke handel, milieuvervuiling en gezondheidsproblemen zijn enkele uitdagingen waarmee we geconfronteerd worden. Ons voedselsysteem heeft een zware impact op het klimaat. Zo draagt het bij tot meer dan 40% van de totale uitstoot van broeikasgassen.

Veel mensen lijden honger terwijl er een overvloed aan voedsel is. Zo wordt er jaarlijks 89 miljoen ton voedsel verspild in Europa (bron). Daarnaast zorgt oneerlijke handel voor een onwaardig inkomen bij kleine producenten. Door een machtsonevenwicht bepalen enkele grote spelers de voorwaarden en prijzen van producten, waardoor kleine producenten vaak een te lage prijs voor hun producten krijgen. En tot slot is er ook een stijging van het aantal gezinnen in Europa die lijden aan voedselarmoede, wat gepaard gaat met een toename van mensen met obesitas en/of diabetes.

Deze problemen komen in alle hoeken van de wereld voor. Verschillende instanties hebben al hun eigen doelstellingen geformuleerd. De Kortrijkse voedselstrategie past in het kader van de “Sustainable development goals” van the United Nations en de Europese klimaatdoelstellingen voor 2020. Bovendien wordt er ook in Plan Nieuw Kortrijk gestreefd naar een duurzaam voedselsysteem.

Het is dus nodig om de huidige voedingsmodellen te herzien. Aangezien steeds meer mensen in een stedelijke context wonen, kunnen inwoners niet om hun strategische rol bij de ontwikkeling van een duurzaam voedselsysteem heen. Ook in Kortrijk wil men hieraan werken en wordt er een eigen voedselstrategie uitgestippeld. In deze strategie wordt er gefocust op duurzame eetpatronen en voeding, sociale en economische rechtvaardigheid, voedselproductie en voedselverspilling. Elke schakel in de voedselketen, van producent tot consument, wordt dus behandeld.

Een lokale voedselstrategie

In Kortrijk ontstaat een voedselbeweging die streeft naar een duurzaam voedselsysteem. Deze beweging is dynamisch en bestaat uit verschillende actoren: producenten, consumenten, horeca, ondernemingen, bewegingen, burgers, scholen, stadbestuur, enz. Deze actoren zijn telkens betrokken bij een of meerdere van de pijlers van een duurzaam voedselsysteem:

  • Duurzame voedselproductie
  • Verwerking van voedsel (horeca, grootkeukens, cateringbedrijven)
  • Duurzame eetpatronen en voeding (consumptie)
  • Sociale en economische rechtvaardigheid
  • Geen voedselverspilling

De voedselbeweging maakt dus werk van een duurzame voedselstrategie op maat van de stad en de regio.

Doelstellingen

Algemeen

De voedselbeweging streeft naar een duurzaam voedselsysteem in Kortrijk. Hiervoor wil men een strategisch kader voor een duurzame voedselstrategie uitstippelen, rekening houdend met gerelateerde stedelijke uitdagingen en beleidslijnen. Naast het voorzien van een strategisch kader wil men ook met alle stakeholders in dialoog te treden, want een nieuwe voedselstrategie is pas succesvol als iedereen in het verhaal mee stapt.

Concreet

Hieronder volgt een opsomming van onze doelstellingen

  1. Een voedselraad met een stuurgroep oprichten

Als eerste werkpunt willen we een voedselraad oprichten die de voedselstrategie vorm geeft, uitwerkt en opvolgt. De voedselraad is een breed samenwerkingsverband met verschillende stakeholders (organisaties, bedrijven, inwoners, landbouwers, enz.). Zij worden gestimuleerd om de krachten te bundelen en de samenwerking op te zetten. Binnen de voedselraad is er een stuurgroep die de voedselraad zal aansturen.

2. Een meer zichtbare en kortere voedselketen

Vervolgens willen we werken aan een meer zichtbare en kortere voedselketen. Dit wil zeggen dat we streven naar een rechtstreekse band tussen producent en consument. Op die manier bepaalt de producent zijn prijs, aanbod en productiemethode zelf. Als consument krijg je dan verse producten, zonder veel voedselkilometers of verpakkingsafval. Dit is ook beter voor het klimaat. Producent en consument worden bondgenoten in een korte voedingsketen. Kortrijk zet bewust stappen in het terugdringen van verpakkingen, verpakkingsvrije winkels worden aangemoedigd.

3. Stimuleren van duurzamere voedingsproductie

Een derde werkpunt is het stimuleren van duurzamere voedingsproductie. Daarvoor zijn er verschillende stadslandbouwinitiatieven. Of het nu gaat om een particulier of professionele producent, het streefdoel blijft een veilige, kwalitatieve en duurzame productie. We streven naar een nulgebruik van pesticiden en gaan behoedzaam om met nieuwe technologieën. We besteden aandacht aan biodiversiteit ook in het telen van gewassen (oude rassen, fertiele planten). Omdat het actieterrein in de stad beperkt is, moet de beschikbare ruimte slim gebruikt worden. We willen mensen ook stimuleren om eigen groenten te telen, dit op een duurzame en ecologische wijze. Er zal dan ook ondersteuning zijn voor stadslandbouw via daken, terrassen, straten en tijdelijke openbare ruimten.

4. Stimuleren van duurzame voedingsconsumptie

Het volgende werkpunt is het stimuleren van een duurzamere voedingsconsumptie. We gaan uit van een gezond eetpatroon, en dringen hiermee obesitas of diabetes terug. Bovendien willen we
consumenten overtuigen van lokale, bio-, fair trade, seizoensgebonden producten en vegetarische alternatieven.

5. Sociale meerwaarde rond voedselinitiatieven versterken

Het vertrekpunt in deze doelstelling is dat een gezonde maaltijd een basisrecht is voor iedereen. Van daaruit versterken we de sociale meerwaarde rond voedselinitiatieven. Voedsel verbindt jong en oud, man en vrouw, arm en rijk. Daarom neemt Kortrijk volop het voortouw in een voedselsysteem dat sociale meerwaarde creëert. Om iedereen te overtuigen om zich bij ons aan te sluiten mikken we op een sterkere sociale cohesie en meer sociale tewerkstelling.

6. Voedselverspilling terugdringen

Een zesde en laatste werkpunt is het terugdringen van voedselverspilling. Ongeveer één derde van de geproduceerde voeding wordt weggegooid. Vooral aan het begin en aan het einde van de voedselketen gaat er veel voedsel verloren. Zo vinden groenten die geen perfecte vorm hebben vaak de weg niet tot de winkelrekken. Maar ook bij de consument zijn er regelmatig voedseloverschotten die verloren gaan.
We brengen voedselverspilling over de hele voedselketen in kaart en gaan verspilling tegen bij elke schakel ervan.
(Lees meer over Food-Act: sociaal herbestemmen van groenten- en fruitoverschotten)

Alle voedselinitiatieven in de regio Kortrijk en ommeland vind je terug op deze kaart, samengesteld door Velt.

 

Advertenties